واردات تهلنجی از روشهای محدود واردات است، در این روش ملوانان و خدمه لنجها میتوانند مقداری مشخص و تعیین شده از هر کالایی را بدون پرداخت عوارض گمرکی (و یا عوارض کم) وارد کنند. به این ترتیب کالا ها ارزان تر وارد کشور میشوند. در ایران این روش اغلب در استانهای بوشهر، هرمزگان و خوزستان انجام میشود. در ادامه بیشتر به بررسی این مبحث میپردازیم:
واردات ته لنجی چست؟
واردات تهلنجی یا همان وارد کردن کالا توسط ملوان نوعی روش سنتی و مقرون به صرفه برای وارد کردن کالا به داخل کشور محسوب میشود. این روش اغلب برای ساکنین مناطق ساحلی مناسب تر است. این روش پیچیدگیها و چالشهای دیگر روشها را ندارد. این روش توسط شناورهای کوچک و از طریق دریا انجام میشود.
جالب است بدانید، بر خلاف تصور عموم این روش کاملاً قانونی بوده و ضمن رعایت حقوق واردکنندگان انجام میشود. واردات تهلنجی محدودیت داشته و نباید از سقف مجاز تجاوز کند.
قوانین واردات ته لنجی

آییننامه جدید «تجارت مرزی تهلنجی یا کالای همراه ملوان» که در تاریخ ۱۴۰۳/۱۰/۲۶ به تصویب هیئت وزیران رسیده، فعالیت لنجها و ملوانان را در حوزه واردات ساماندهی و شفافسازی میکند.
این آییننامه میخواهد واردات از طریق لنجها:
- در چارچوب مشخص و تحت نظارت انجام شود.
- از قاچاق و تخلفات جلوگیری شود.
- و در عین حال، امتیازات قانونی برای ملوانان، مالکان شناور و سرمایهگذاران در مناطق ساحلی حفظ شود.
برای مالک لنج، ملوان و بازرگان، آشنایی با این مقررات ضروری است؛ چون فقط در صورت رعایت آنها میتوان از معافیتها و مزایای تهلنجی استفاده کرد. برای کسب اطلاعات تکمیلی در مورد صادرات و واردات پیشنهاد می کنیم، صفحه آموزش صادرات را مطالعه کنید.
چه شناورهایی مشمول مقررات تهلنجی هستند؟
بر اساس آییننامه، همه شناورها امکان استفاده از مزایای تهلنجی را ندارند. فقط شناورهای زیر مشمول هستند:
- شناورهای ایرانی با مالکیت قانونی مشخص؛
- با ساختار لنج سنتی یا فلزی؛
- دارای ظرفیت ناخالص کمتر از ۵۰۰ تن؛
- دارای گواهینامههای فنی و ایمنی معتبر از سازمان بنادر و دریانوردی؛
- دارای گواهی لنج باری و مجوز تردد معتبر.
یک نکته مهم برای مالکان لنج این است که افزایش ظاهری ظرفیت شناور باعث افزایش سهمیه یا امتیاز تهلنجی نمیشود. سازمان بنادر موظف است ظرفیت واقعی را پایش کند و در صورت وجود مغایرت، آن را اصلاح نماید.
بیشتر بخوانید : صادرات خرد چیست؟
سقف واردات ته لنجی
واردات تهلنجی سقف و محدودیت مشخصی دارد. طبق آییننامه:
- حداکثر ۷٪ ارزش کل واردات کشور میتواند از طریق رویه ملوانی (تهلنجی) انجام شود.
- این سقف بهصورت سهمیهبندی تعریف میشود و توسط «کارگروه» مربوطه در سطح ملی و استانی توزیع و مدیریت میگردد.
به بیان ساده، تهلنجی یک مسیر وارداتی نامحدود و آزاد نیست؛ بلکه یک ظرفیت محدود است که میان لنجهای واجد شرایط و استانهای ساحلی تقسیم میشود.
هرگونه واردات خارج از این سقف و خارج از سهمیه تخصیصیافته، مشمول مقررات عمومی واردات و در مواردی مشمول قوانین مبارزه با قاچاق کالا خواهد بود.

بنادر و مناطق مجاز برای تهلنجی
رویه ملوانی فقط در بخشهایی از کشور که رسماً تعیین شدهاند، قابل اجراست. بر اساس آییننامه:
- واردات تهلنجی فقط در بنادر مشخصشده در استانهای:
- بوشهر
- خوزستان
- هرمزگان
- سیستان و بلوچستان
امکانپذیر است. فهرست دقیق بنادر و اسکلههای مجاز در پیوست آییننامه ذکر میشود و فعالیت خارج از این بنادر، مشمول امتیازات تهلنجی نخواهد بود.
تشریفات قانونی ورود شناور و ترخیص کالا
برای استفاده از مزایای تهلنجی، انجام کامل و دقیق تشریفات گمرکی الزامی است. برای ورود شناور و تخلیه کالا:
- مالک شناور (یا فرد تعیینشده توسط کارگروه) باید فهرست بار (مانیفست) و اظهارنامه اجمالی را هنگام ورود به گمرک ارائه کند.
- شناور موظف است کالا را حداکثر ظرف ۱۰ روز تخلیه کند.
- این مهلت در صورت نیاز، حداکثر دو بار و هر بار ۱۰ روز قابل تمدید است.
اگر اسناد ارائه نشود، اسناد خلاف واقع یا جعلی باشد، یا تخلیه در مهلت مقرر انجام نگیرد، شناور مشمول مقررات مربوط به محرومیت از امتیازات تهلنجی خواهد شد.
الزامات گمرکی و سامانهای برای کالای تهلنجی
کالاهایی که از طریق رویه ملوانی وارد میشوند، باید تمام الزامات گمرکی و سامانهای را رعایت کنند. مهمترین موارد عبارتاند از:
- ثبت آماری کالا در سیستمهای مربوطه؛
- دریافت شناسه کالا و شناسه رهگیری؛
- ثبت اطلاعات کالا و محل نگهداری آن در سامانه جامع انبارها؛
- رعایت تمامی ضوابط بهداشتی، قرنطینهای، استاندارد و خدمات پس از فروش در صورت لزوم.
این یعنی حتی در رویه تهلنجی، واردات بدون ثبت سیستمی و بدون مجوزهای قانونی، امکانپذیر و قابل دفاع نیست.
موارد محرومیت لنجها از امتیازات تهلنجی
آییننامه برای جلوگیری از سوءاستفاده، شرایط محرومیت از امتیازات را نیز مشخص کرده است. برخی تخلفات مهم که منجر به محرومیت میشوند:
- استفاده از پلاک نامعتبر، مخدوش یا جعلی برای شناور؛
- خاموش کردن یا عدم استفاده از سامانه شناسایی خودکار (AIS)؛
- بیمه نکردن ملوانان طبق ضوابط (خصوصاً بیمه تأمین اجتماعی و بیمههای الزامی دیگر)؛
- عدم تبعیت از دستورالعملها و مصوبات کارگروه در سطح ملی یا استانی؛
- ارائه نکردن اسناد لازم به گمرک یا ارائه اسناد خلاف واقع و جعلی؛
- عدم تخلیه بهموقع کالا در مهلت قانونی.
مجازات این تخلفات بهصورت کلی به شکل محرومیت از استفاده از امتیازات تهلنجی است:
- بار اول: محرومیت ۱ ساله؛
- در صورت تکرار: محرومیت ۲ ساله.
برای مالک لنج یا بازرگان، این محرومیت میتواند عملاً به معنی از دست دادن فرصت فعالیت اقتصادی در این حوزه برای چند سال باشد.
روند تدریجی کاهش معافیتهای سود بازرگانی
یکی از نکات راهبردی آییننامه این است که امتیازات تهلنجی قرار نیست برای همیشه با شدت فعلی باقی بماند.
طبق مقررات:
- از سال دوم اجرای آییننامه، هر سال بین ۱۰ تا ۳۰ درصد از معافیت سود بازرگانی رویه ملوانی کاهش داده میشود.
به زبان ساده، دولت بهتدریج میخواهد فاصله هزینهای بین واردات تهلنجی و واردات عادی را کم کند. بنابراین بازرگانان و مالکان لنج باید برنامهریزی بلندمدت داشته باشند و روی معافیت کامل و دائمی حساب نکنند.
جمعبندی و توصیههای عملی برای فعالان تهلنجی
آییننامه جدید، رویه ملوانی را از یک فعالیت پرریسک و بعضاً غیرشفاف، به یک مسیر قانونی، سهمیهبندیشده و قابل نظارت تبدیل میکند. برای اینکه ملوانان، مالکان لنج و بازرگانان بتوانند از این فرصت استفاده کنند، رعایت چند نکته کلیدی ضروری است:
- اطمینان از اینکه شناور و اسناد آن (پلاک، گواهینامه فنی، مجوز تردد، بیمه) کاملاً مطابق ضوابط است؛
- فعالیت فقط از طریق بنادر و اسکلههای مجاز اعلامی در آییننامه؛
- هماهنگی با کارگروه و گمرک برای اطلاع از سهمیه، فهرست کالاهای مجاز و سقف واردات؛
- تکمیل دقیق و بهموقع تمامی تشریفات گمرکی و سامانهای؛
- اجتناب کامل از هرگونه اقدام خارج از سهمیه یا خارج از فهرست کالاهای مجاز، چون این موارد میتواند در حکم قاچاق تلقی شود؛
- برنامهریزی مالی با توجه به اینکه معافیت سود بازرگانی بهتدریج کاهش خواهد یافت.
- فعالیت در چارچوب این مقررات، همچنان برای بازرگانان و ملوانان فرصت اقتصادی قابل توجهی ایجاد میکند، اما هرگونه تخلف یا سادهانگاری در اجرای الزامات، میتواند منجر به محرومیت چندساله و تبعات حقوقی و مالی سنگین شود.10
لیست کالاهای مجاز رویه ملوانی یا ته لنجی
برخی از کالاهای مجاز برای واردات به این شرح است:
- خوراکی ها: مثل انواع شکلات لوکس، قهوه و نوشیدنی های لوکس
- محصولات بهداشتی : مثل انواع کرمها، شونیدهها و محصولات مراقبت شخصی
- سایر موارد رو در فایل زیر میتوانید مشاهده کنید.
فایل لیست کالاهای مجاز رویه ملوانی یا ته لنجی
مقررات 1405 واردات ته لنجی
در سال ۱۴۰5 مقررات مربوط به «واردات تهلنجی» با هدف ساماندهی بیشتر و بستن راههای سوءاستفاده تغییر کرده است. بر اساس ضوابط تازه:
- امکان استفاده از سهمیه تهلنجی فقط برای ملوانان و اعضای خدمه لنجها در نظر گرفته شده و افراد دیگر حق استفاده از این امتیاز را ندارند.
- هر ملوان در طول یک سال تنها در دو نوبت میتواند از این سهمیه واردات بهرهمند شود.
- ارزش کالای مجاز برای واردات در هر نوبت حداکثر تا ۵۰۰ یورو و مجموع استفاده سالانه برای هر نفر حداکثر تا ۱۲۰۰ یورو تعیین شده است.
- ورود کالاهایی که در حد و اندازه فعالیت تجاری عمده محسوب شوند، مجاز نیست و در صورت حمل چنین کالاهایی، موضوع قاچاق تلقی میشود.
- ثبت و اظهار کالا نزد گمرک به صورت کامل و صحیح الزامی است و هرگونه عدم اظهار یا پنهانکردن کالا، مشمول مقررات و مجازاتهای قاچاق خواهد بود.
منبع:
قانون ساماندهي و نظارت بر تجارت مرزي (كولبري و ملواني) و ايجاد اشتغال پايدار مرزنشينان
یک پاسخ
در آینده از اطلاعات تون استفاده خواهم کرد