پرش به محتوا 
وقتی صحبت از صادرات پسته می‌شود، بیشتر افراد به پسته اکبری، احمد آقایی یا مغز پسته فکر می‌کنند. اما بخش دیگری از این محصول هم وجود دارد که معمولاً پس از فرآوری دور ریخته می‌شود: پوست پسته. ماده‌ای که شاید در نگاه اول ارزش چندانی نداشته باشد، اما می‌تواند به‌عنوان ماده اولیه در برخی صنایع مورد استفاده قرار بگیرد.
صادرات پوست پسته یکی از فرصت‌های قابل بررسی در تجارت محصولات جانبی کشاورزی است. پوست سخت پسته در تولید موادی مانند کربن فعال، بیوچار و بعضی فرآورده‌های صنعتی کاربرد دارد. از طرف دیگر، پوست سبز پسته نیز در برخی فرآیندهای کشاورزی و صنعتی قابل استفاده است.
البته نباید تصور کرد که هر نوع پوست پسته‌ای به‌راحتی مشتری خارجی دارد. کیفیت، رطوبت، نوع فرآوری، حجم سفارش و هزینه حمل، نقش مهمی در امکان فروش این محصول دارند.
در این مقاله از آکادمی صادرات اشرفی بررسی می‌کنیم که صادرات پوست پسته چگونه انجام می‌شود، چه کاربردهایی دارد، قیمت پوست پسته برای صادرات به چه عواملی بستگی دارد و چگونه می‌توان برای آن مشتری خارجی پیدا کرد.
بله، پوست پسته می‌تواند در تجارت بین‌المللی به‌عنوان ماده اولیه صنعتی یا محصول جانبی کشاورزی خریدوفروش شود. بااین‌حال، بازار آن با بازار پسته خوراکی تفاوت زیادی دارد.
برای مثال، یک کارخانه تولید کربن فعال ممکن است به پوست سخت و خشک پسته نیاز داشته باشد، درحالی‌که یک واحد تولید کود آلی یا فرآوری زیست‌توده به دنبال نوع دیگری از ضایعات پسته باشد. بنابراین، ارزش صادراتی پوست پسته بیشتر به کاربرد نهایی آن بستگی دارد تا صرفاً نام محصول.
موضوع مهم دیگر این است که وجود کاربرد صنعتی برای پوست پسته، به معنای وجود تقاضای صادراتی گسترده و تضمین‌شده نیست. صادرکننده باید ابتدا خریدار و مشخصات محصول مورد نیاز او را شناسایی کند.
به همین دلیل، برخلاف برخی محصولات کشاورزی که می‌توان ابتدا آنها را خریداری و سپس برای فروششان بازاریابی کرد، در مورد پوست پسته بهتر است پیش از جمع‌آوری یا فرآوری عمده، بازار فروش مشخص شود.
پوست پسته به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: پوست سخت و پوست سبز. این دو محصول از نظر ویژگی‌های فیزیکی، کاربرد، ماندگاری و شرایط صادرات تفاوت دارند.
۱. پوست سخت پسته
پوست سخت همان پوسته استخوانی و کرم‌رنگی است که مغز پسته را احاطه می‌کند. این بخش پس از مغزگیری از محصول جدا می‌شود.
پوست سخت پسته ساختاری مقاوم و لیگنوسلولزی دارد و به همین دلیل می‌تواند برای تولید برخی مواد کربنی و محصولات صنعتی مورد استفاده قرار بگیرد. از کاربردهای قابل بررسی آن می‌توان به تولید کربن فعال، بیوچار، مواد جاذب و بعضی فرآورده‌های حاصل از زیست‌توده اشاره کرد.
یکی از مزیت‌های پوست سخت، امکان خشک‌کردن، خرد کردن و نگهداری آن در شرایط مناسب است. البته وجود نمک، آلودگی یا رطوبت زیاد ممکن است استفاده صنعتی از آن را محدود کند.
۲. پوست سبز پسته
پوست سبز، لایه بیرونی و نرم پسته است که هنگام برداشت و فرآوری اولیه از محصول جدا می‌شود. این بخش برخلاف پوست سخت، رطوبت بالاتری دارد و اگر به‌درستی مدیریت نشود، ممکن است به‌سرعت دچار فساد و تغییر کیفیت شود.
پوست سبز پسته در پژوهش‌ها و برخی فرآیندهای تولید کود، خوراک دام و استخراج ترکیبات گیاهی مورد بررسی قرار گرفته است. بااین‌حال، استفاده از آن در خوراک دام یا صنایع غذایی نیازمند بررسی ایمنی، ترکیبات محصول و رعایت مقررات مربوط است.
برای پیدا کردن مشتری خارجی پوست پسته، ابتدا باید بدانیم چه صنایعی ممکن است از آن استفاده کنند.
مراحل صادرات پوست پسته شباهت‌هایی به صادرات سایر محصولات کشاورزی دارد، اما به دلیل ماهیت صنعتی و ضایعاتی محصول، چند نکته متفاوت نیز باید در نظر گرفته شود.
بهتر است قبل از خرید عمده پوست پسته، خریدار بالقوه را پیدا کنید. در این مرحله باید مشخص شود خریدار به پوست سخت نیاز دارد یا پوست سبز، محصول را به‌صورت کامل می‌خواهد یا خرد شده و چه محدودیت‌هایی برای رطوبت و ناخالصی در نظر گرفته است. این اطلاعات از خرید یا فرآوری محصولی که بازار مشخصی ندارد جلوگیری می‌کند.
پس از مشخص شدن نیاز خریدار، نوبت به تأمین محصول می‌رسد. واحدهای فرآوری پسته، کارگاه‌های مغز گیری و مجموعه‌های مرتبط با فرآوری خشکبار می‌توانند از منابع احتمالی تأمین پوست سخت پسته باشند.
برای تأمین پوست سبز نیز باید سراغ مراکز پوست‌گیری و فرآوری اولیه پسته رفت. در انتخاب تأمین‌کننده، ثبات کیفیت و توانایی تحویل مقدار مورد نیاز اهمیت دارد.
پوست پسته ممکن است پس از جمع‌آوری حاوی خاک، سنگ‌ریزه، بقایای مغز، مواد خارجی یا رطوبت نامناسب باشد. بسته به نیاز خریدار، ممکن است محصول به تمیزکردن، جداسازی، خشک‌کردن، خرد کردن یا دانه‌بندی نیاز داشته باشد.
این اقدامات باید براساس مشخصات سفارش انجام شوند؛ زیرا فرآوری اضافی می‌تواند هزینه تمام‌شده را بدون ایجاد ارزش بیشتر افزایش دهد.
در تجارت مواد اولیه صنعتی، مشخصات فنی اهمیت زیادی دارد. ممکن است خریدار اطلاعاتی درباره رطوبت، اندازه ذرات، میزان خاکستر، ناخالصی‌ها یا سایر ویژگی‌های محصول درخواست کند. بهتر است پیش از ثبت سفارش اصلی، نمونه‌ای مطابق شرایط واقعی محموله برای بررسی ارسال شود.
پس از تأیید نمونه، باید قیمت نهایی براساس هزینه تأمین، فرآوری، بسته‌بندی، حمل و سود مورد انتظار محاسبه شود. در قرارداد لازم است مقدار، کیفیت، زمان تحویل، شرایط پرداخت و مسئولیت طرفین مشخص باشد.
همچنین باید معلوم شود قیمت براساس کدام شرط تحویل، مانند FCA یا FOB در صورت کاربرد و امکان استفاده، اعلام شده است.
پوست خالی پسته نباید بدون بررسی، با کد تعرفه پسته خوراکی اظهار شود. کد HS محصول به ماهیت واقعی کالا، نوع فرآوری و طبقه‌بندی گمرکی بستگی دارد. پیش از صادرات باید ردیف تعرفه دقیق، وضعیت مجاز بودن صادرات، عوارض احتمالی و مدارک لازم از مراجع رسمی استعلام شود.
پوست پسته باید متناسب با شکل محصول و شرایط حمل بسته‌بندی شود. برای مثال، ممکن است استفاده از کیسه‌های صنعتی، جامبوبگ یا بسته‌بندی‌های حجیم دیگر مناسب باشد. بسته‌بندی باید از آلودگی، رطوبت ناخواسته و پراکندگی محصول جلوگیری کند.
پس از آماده‌سازی اسناد و انجام تشریفات گمرکی، محموله طبق قرارداد ارسال می‌شود. دریافت وجه نیز باید مطابق شرایط توافق‌شده و از مسیرهای قانونی انجام شود. تعهدات ارزی و سایر الزامات صادراتی نیز باید براساس مقررات روز بررسی شوند.
برای صادرات پوست پسته نمی‌توان بدون مشخص شدن نوع محصول و کشور مقصد، یک فهرست ثابت از مجوزها ارائه کرد. بااین‌حال، برخی اسناد و مواردی که ممکن است لازم باشند عبارت‌اند از:
| مدرک یا موضوع | کاربرد |
|---|---|
| کارت بازرگانی یا مجوز قانونی مرتبط | احراز شرایط فعالیت صادراتی |
| فاکتور تجاری | ثبت اطلاعات و ارزش معامله |
| فهرست بسته‌بندی | مشخصات بسته‌ها و وزن محموله |
| اظهارنامه گمرکی | انجام تشریفات صادرات |
| بارنامه | ثبت اطلاعات حمل |
| گواهی مبدأ | اعلام منشأ محصول در صورت نیاز |
| گواهی بهداشت گیاهی | در صورت الزام برای محصول و مقصد |
| گواهی آزمایشگاهی | ارائه مشخصات فنی در صورت درخواست |
قیمت پوست پسته برای صادرات به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی‌توان برای تمام انواع آن یک نرخ ثابت اعلام کرد. قیمت پوست سخت تمیز و خشک‌شده ممکن است با پوست مخلوط، مرطوب یا خردشده تفاوت داشته باشد.
همچنین قیمت فروش داخلی محصول الزاماً برابر با قیمت صادراتی آن نیست؛ زیرا در صادرات هزینه‌هایی مانند آماده‌سازی، بسته‌بندی، حمل، اسناد و تشریفات نیز مطرح می‌شوند. : عوامل مؤثر بر قیمت پوست پسته صادراتی
بیشتر بخوانید : صادرات خشکبار به عمان
برای درک بهتر قیمت‌گذاری، فرض کنیم قصد صادرات ۲۰ تن پوست سخت و خشک پسته را داریم. اعداد جدول زیر کاملاً فرضی هستند و نباید به‌عنوان قیمت روز پوست پسته استفاده شوند.
| شرح هزینه | مبلغ فرضی |
|---|---|
| خرید ۲۰ تن پوست پسته | ۱٬۶۰۰ دلار |
| پاک‌سازی و خشک‌کردن | ۵۰۰ دلار |
| بسته‌بندی | ۳۰۰ دلار |
| حمل داخلی | ۴۰۰ دلار |
| آزمایش، اسناد و تشریفات | ۲۵۰ دلار |
| سایر هزینه‌های پیش‌بینی‌شده | ۱۵۰ دلار |
| مجموع هزینه‌ها | ۳٬۲۰۰ دلار |
در این مثال، هزینه محاسبه‌شده هر تن پوست پسته ۱۶۰ دلار است. اگر صادرکننده بخواهد ۲۰ درصد سود روی هزینه محاسبه‌شده در نظر بگیرد، قیمت پیشنهادی به ۱۹۲ دلار برای هر تن می‌رسد.
البته این عدد فقط برای آموزش محاسبه است و هنوز ممکن است هزینه‌های دیگری مانند حمل بین‌المللی، بیمه، کارمزد مالی و هزینه‌های مقصد به آن اضافه شوند. بنابراین قبل از اعلام قیمت نهایی، باید شرایط تحویل و هزینه‌های واقعی معامله مشخص باشند.
🔗بیشتر بخوانید : چگونه صادرات را شروع کنیم ؟
فروش پوست خام معمولاً به سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد، اما ممکن است ارزش فروش پایین‌تری داشته باشد. فرآوری محصول، مانند خرد کردن و دانه‌بندی یا تولید محصولات کربنی، می‌تواند ارزش افزوده ایجاد کند؛ ولی به تجهیزات، دانش فنی، کنترل کیفیت و سرمایه بیشتری نیاز دارد.
به همین دلیل، نمی‌توان گفت صادرات پوست فرآوری‌شده همیشه سود بیشتری دارد. باید هزینه سرمایه‌گذاری، راندمان تولید و قیمت فروش محصول نهایی بررسی شود.
صادرات پوست پسته نمونه‌ای از تجارت محصولاتی است که شاید در بازار داخلی ارزش محدودی داشته باشند، اما با شناخت کاربردهای صنعتی و مشتری مناسب، امکان فروش آنها در بازارهای دیگر نیز وجود دارد.
بااین‌حال، پیدا کردن مشتری خارجی تنها بخشی از مسیر صادرات است. انتخاب بازار هدف، بررسی اعتبار خریدار، تنظیم قرارداد، قیمت‌گذاری، آماده‌سازی مدارک و مدیریت حمل‌ونقل نیز در موفقیت معامله نقش دارند.
اگر قصد دارید با اصول تجارت بین‌المللی آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای جامع آموزش صادرات از صفر تا صد را در آکادمی صادرات اشرفی مطالعه کنید.
همچنین اگر برای بررسی بازار هدف، شناسایی مشتری خارجی یا محاسبه هزینه‌های صادرات پوست پسته به راهنمایی تخصصی نیاز دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره صادرات آکادمی صادرات اشرفی استفاده کنید.
پوست سخت خشک‌شده معمولاً از نظر نگهداری و حمل شرایط ساده‌تری دارد. اما مناسب بودن آن برای صادرات به وجود خریدار، مشخصات سفارش و سودآوری معامله بستگی دارد.
پوست سخت پسته می‌تواند در تولید کربن فعال، بیوچار و بعضی فرآورده‌های صنعتی استفاده شود. پوست سبز نیز در برخی کاربردهای کشاورزی و فرآوری زیستی مورد بررسی قرار گرفته است.
