پکینگ لیست یکی از مهمترین اسناد در صادرات و واردات است که جزئیات دقیق محموله را ثبت میکند. این سند شامل اطلاعاتی مانند تعداد بستهها، نوع بستهبندی، وزن خالص و ناخالص، ابعاد هر بسته و شرح کالاهاست و نقش حیاتی در فرآیند ترخیص کالا، حملونقل و بیمه دارد.
داشتن یک پکینگ لیست دقیق و استاندارد باعث میشود که کالاها بهدرستی شناسایی شده و مشکلاتی مانند مغایرت با فاکتور تجاری یا تأخیر در گمرک پیش نیاید. علاوه بر این، شرکتهای حملونقل و خریداران خارجی نیز برای اطمینان از صحت محموله به این سند تکیه میکنند.
در این مقاله با هم بررسی میکنیم که پکینگ لیست چیست، نمونههای فارسی و خام آن، اصطلاحات مهم و روش درست کردن یک پکینگ لیست استاندارد چگونه است، تا بتوانید محمولههای خود را بهصورت حرفهای و بدون مشکل ارسال کنید.
پکینگ لیست چیست؟ (Packing List)
پکینگ لیست یا Packing List یکی از اسناد مهم در صادرات و واردات است که جزئیات دقیق کالاهای ارسالشده در هر محموله را نشان میدهد. این سند توسط صادرکننده یا فروشنده تنظیم میشود و برای خریدار، شرکت حملونقل، گمرک و بیمه اهمیت زیادی دارد.
در واقع، پکینگ لیست فهرستی از محتویات بستهها، وزن، ابعاد، نوع بستهبندی و تعداد اقلام هر بسته است. این سند کمک میکند تا در زمان ترخیص کالا، تطبیق محموله با فاکتور فروش (Commercial Invoice) سریعتر انجام شود.
اهمیت پکینگ لیست در صادرات و واردات
پکینگ لیست نقش حیاتی در فرآیند بازرگانی بینالمللی دارد زیرا:
- شفافیت در تعداد و نوع اقلام را فراهم میکند.
- خطای گمرکی و تأخیر در ترخیص را کاهش میدهد.
- برای شرکت حملونقل و بیمه، مدرک رسمی محموله محسوب میشود.
- به خریدار کمک میکند مطمئن شود تمام کالاها ارسال شدهاند.
🔗بیشتر بخوانید : آموزش صادرات، صفر تا صد
چگونه پکینگ لیست درست کنیم؟
مراحل آماده سازی پکینگ لیست به این شرح است:
آمادهسازی اولیه
قبل از اینکه چیزی بنویسی، این اطلاعات را آماده کن:
- مشخصات کامل صادرکننده (نام، آدرس، تماس، کد اقتصادی/شرکتی در صورت وجود)
- مشخصات گیرنده/Consignee (نام، آدرس دقیق، Contact Person، شماره تماس)
- شماره فاکتور تجاری (Invoice No.) و تاریخ صدور
- شماره یا مرجع سفارش (PO Number) در صورت وجود
- نحوه حمل (By Sea / By Air / By Road) و شماره BL یا AWB (بعد از صدور)
- فهرست کامل کالاها با کدها، مدلها یا شماره سریالها (در صورت لزوم)
- تعداد بستهها، نوع بستهبندی، وزنها و ابعاد دقیق هر بسته
- اطلاعات بیمه (در صورت وجود) و شرایط تحویل (Incoterms — EXW, FOB, CIF و غیره)
فهرستنویسی دقیق کالا (Description of Goods)
- برای هر نوع کالا یک ردیف جدا بنویسید.
- توضیحات باید شامل: نام کالا، مدل/کد کالا، تعداد واحد در هر بسته (Pieces per pack) و واحد شمارش (pcs, sets, kg) باشد.
- اگر کالا نیاز به مجوز خاص یا اسناد تکمیلی دارد (مثل گواهیبهداشت، گواهی مبدا، MSDS برای مواد شیمیایی)، در قسمت Remarks بنویس.
شمارهگذاری بستهها و علائم بسته (Package No. & Marks)
- هر بسته را شمارهگذاری کن: مثال 1/10, 2/10, … یعنی بسته اول از ده بسته.
- در ستون Marks & Numbers هر علامت یا برچسب قابلشناسایی که روی بسته زده شده را بنویس (لوگوی شرکت، شماره پالت، barcode، serial).
- این شمارهگذاری کمک میکند در زمان تخلیه یا کنترل، هر بسته بهسادگی قابل ردیابی باشد.
وزنها: خالص (Net) و ناخالص (Gross)
- Net Weight = وزن خالص کالا بدون بستهبندی.
- Gross Weight = وزن خالص + وزن بستهبندی (جعبه، پالت، مواد بستهبندی).
- برای هر بسته مقدار Net و Gross را جداگانه ثبت کن و در انتها جمع کل هر کدام را محاسبه کن.
ابعاد و وزن حجمی
برای حمل هوایی یا زمانی که حامل وزن حجمی را ملاک قرار میدهد، باید وزن حجمی (Volumetric / Dimensional Weight) را محاسبه کنید.
- فرمول معمول برای هوا (و گاهی برای حمل زمینی/دریایی بسته به شرکت): Volume Weight (kg) = (Length cm × Width cm × Height cm) / 5000
ثبت نوع بستهبندی و طبقهبندی
- نوع بستهبندی: کارتن، جعبه، پالت، بشکه (drum)، کانتینر (container) و غیره را مشخص کنید.
- اگر از پالت استفاده میشود، تعداد کارتن در هر پالت و وزن پالت خالی را ثبت کنید.
- اگر اقلام شکنندهاند، علامت Fragile و نحوه قرارگیری را بنویس.
نمونه پکینگ لیست فارسی
در زیر نمونهای از فرم پکینگ لیست فارسی را مشاهده میکنید :
| عنوان | توضیحات نمونه |
|---|---|
| نام صادرکننده | شرکت بازرگانی آریا |
| نام خریدار | شرکت Gulf Trading LLC |
| شماره فاکتور | INV-2458 |
| تاریخ صدور | ۱۴۰۴/۰۵/۲۰ |
| کشور مبدأ | ایران |
| کشور مقصد | امارات متحده عربی |
| شماره بستهها | ۱ تا ۱۰ |
| نوع بستهبندی | کارتن – پالت |
| وزن خالص (Net Weight) | ۵۰۰ کیلوگرم |
| وزن ناخالص (Gross Weight) | ۵۳۰ کیلوگرم |
| ابعاد بستهها | 100×50×40 cm |
| توضیحات کالا | پودر زعفران صادراتی، درجه A |
| امضاء و مهر صادرکننده | ———— |
اصطلاحات مهم در پکینگ لیست
| اصطلاح انگلیسی | معنی فارسی | توضیح |
|---|---|---|
| Exporter | صادرکننده | فرد یا شرکتی که کالا را ارسال میکند |
| Consignee | گیرنده کالا | خریدار یا شرکت واردکننده |
| Gross Weight | وزن ناخالص | وزن کالا + بستهبندی |
| Net Weight | وزن خالص | وزن خود کالا بدون بستهبندی |
| Dimensions | ابعاد بسته | طول، عرض و ارتفاع هر بسته |
| Number of Packages | تعداد بستهها | مجموع کل بستههای ارسالی |
| Description of Goods | شرح کالا | نوع، مدل یا مشخصات فنی محصول |
| Marks and Numbers | علائم و شمارهها | برچسبها یا شمارهگذاری بستهها برای شناسایی |
سوالات متداول پکینگ لیست
فاکتور تجاری (Commercial Invoice) ارزش مالی کالا را نشان میدهد، اما پکینگ لیست فقط شامل اطلاعات فیزیکی (تعداد، وزن، ابعاد، نوع کالا) است و قیمت در آن ذکر نمیشود.
بله، در صادرات بینالمللی باید پکینگ لیست به زبان انگلیسی تنظیم شود تا برای گمرک و خریدار خارجی قابلدرک باشد.
صادرکننده یا فروشنده کالا موظف به تنظیم پکینگ لیست است و معمولاً آن را همراه با فاکتور تجاری ارسال میکند.
در بیشتر محمولههای صادراتی و وارداتی بله؛ اما در ارسالهای داخلی یا کوچک ممکن است لازم نباشد.